اداره مهاجرت ۱۲ نوامبر چه منتشر کرد
اداره مهاجرت کانادا (IRCC) ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ یک به‌روزرسانی دستورالعمل منتشر کرد. دستورالعمل‌های نظام پناهندگی داخل کانادا به‌روز شده و در جای لازم دستورالعمل تازه نوشته شده تا با قانون «تقویت نظام مهاجرت و مرزهای کانادا» (توشیح ۲۶ مارس ۲۰۲۶) و آیین‌نامه‌هایش، که از ۳ نوامبر ۲۰۲۶ اجرا می‌شود، هماهنگ باشد. مطلب ۳ نوامبر ما بخش ورود پرونده را پوشش داد؛ این به‌روزرسانی به مرحلهٔ بعد از رد شدن پرونده می‌پردازد.
دو چیز تازه است: یک دستورالعمل مستقل با عنوان «تعیین نماینده در ارزیابی خطر پیش از اخراج و فعالیت‌های مرتبط با اخراج»، و دستورالعمل‌های بازنویسی‌شدهٔ پذیرش درخواست ارزیابی خطر پیش از اخراج (PRRA) و جلسهٔ شفاهی آن، از جمله منع درخواست برای پرونده‌های پس‌گرفته‌شده.
برای چه کسانی و کِی باید نماینده تعیین شود
نمایندهٔ تعیین‌شده وکیل یا مشاور نیست. طبق مادهٔ ۶.۱ قانون مهاجرت و حمایت از پناهندگان، وزیر باید برای کسی که موضوع یک رسیدگی مشخص است و زیر ۱۸ سال دارد یا به نظر وزیر نمی‌تواند ماهیت رسیدگی را درک کند، نماینده تعیین کند. آیین‌نامه (مادهٔ ۱۳.۴) رسیدگی‌هایی را که این کار در آن‌ها الزامی است فهرست می‌کند: اجرای حکم اخراج، درخواست حمایت (همان ارزیابی خطر پیش از اخراج) و دو مرحلهٔ «نظر خطر» بر اساس بند ۱۱۵(۲).
برای کودک، نماینده معمولاً پدر، مادر یا سرپرست قانونی است که شرایط را داشته باشد: ۱۸ سال یا بیشتر، توانایی درک رسیدگی و نداشتن تضاد منافع. برای بزرگسال، دستورالعمل مثال می‌دهد: زوال شناختی، ناتوانی ذهنی یا بیماری روانی، و قربانیان خشونت جنسیتی یا آسیب روانی که مصاحبه با یک مقام رسمی برایشان بسیار سخت است. اگر هیچ پدر و مادر، عضو خانواده، دوست یا کارمند نهاد خدماتی نتواند این نقش را بپذیرد، اداره مهاجرت از فهرست نمایندگان تأییدشدهٔ هیئت مهاجرت و پناهندگی یک نمایندهٔ قراردادی می‌گیرد.
نماینده چه می‌کند
طبق مادهٔ ۱۳.۶ آیین‌نامه، نماینده باید شخص را از روند رسیدگی آگاه کند، در تصمیم‌گیری و راهنمایی وکیل، تا جایی که شخص توان آن را دارد، به او کمک کند، در جمع‌آوری و ارائهٔ مدارک کمک کند، مدارکی را که شخص خودش نمی‌تواند امضا کند امضا کند و در جهت بهترین منافع او عمل کند. اگر شخص اصلاً نمی‌تواند تصمیم بگیرد، نماینده می‌تواند با مشورت وکیل تصمیم بگیرد. حق داشتن وکیل با هزینهٔ خود شخص همچنان برقرار است؛ نماینده جای وکیل را نمی‌گیرد. طبق مادهٔ ۱۳.۹، تعیین نماینده می‌تواند لغو شود. دستورالعمل جلسهٔ شفاهی ارزیابی خطر، که آن هم ۱۲ نوامبر به‌روز شده، تصمیم‌گیرندگان را برای رسیدگی به پروندهٔ فرد زیر ۱۸ سال یا متقاضی آسیب‌پذیر به همین راهنما ارجاع می‌دهد.
منع درخواست ارزیابی خطر بعد از پس‌گرفتن وزارتی
دستورالعمل به‌روزشدهٔ پذیرش فهرست می‌کند که کی تا ۱۲ ماه نمی‌تواند درخواست ارزیابی خطر پیش از اخراج بدهد. در کنار کسانی که تصمیم منفی هیئت مهاجرت و پناهندگی (شامل پس‌گرفتن و رها کردن پرونده)، رد یک ارزیابی خطر قبلی یا تصمیم منفی دادگاه فدرال دارند، اکنون این گروه هم در فهرست است: «کسانی که پروندهٔ پناهندگی‌شان به تشخیص وزیر پس‌گرفته‌شده تلقی شده است». این منع از روزی شروع می‌شود که وزیر پرونده را پس‌گرفته‌شده تشخیص دهد و روز پیش از سالگرد ۱۲ ماهگی آن پایان می‌یابد.
پس‌گرفتن وزارتی مرحله‌ای است که اصلاحات ۳ نوامبر ساخته است: متقاضی‌ای که واجد شرایط شناخته شده اما پرونده‌اش هنوز به شعبهٔ حمایت از پناهندگان ارجاع نشده، می‌تواند با امضای فرمی که تأیید می‌کند عواقب را می‌فهمد، پرونده را نزد اداره مهاجرت پس بگیرد. به‌روزرسانی ۱۲ نوامبر یکی از این عواقب را صریح می‌کند: تا یک سال بعد از آن پس‌گرفتن، ارزیابی خطر پیش از اخراج در دسترس نیست. استثناها تغییری نکرده است. منع در مواردی که پرونده بر اساس بند 1E یا 1F کنوانسیون پناهندگان رد شده یا حمایت باطل شده اعمال نمی‌شود، و وزیر می‌تواند اتباع کشوری را که شرایطش تغییر کرده معاف کند. جدول این صفحه هر معافیت را با تاریخ تصمیم‌هایی که پوشش می‌دهد فهرست می‌کند؛ برای ایران، آخرین معافیت تصمیم‌های منفی ۲۰ دسامبر ۲۰۲۴ تا ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ را در بر می‌گیرد.
برای متقاضیان پناهندگی و خانواده‌ها چه معنایی دارد
اگر به پس‌گرفتن پرونده پیش از ارجاع فکر می‌کنید، بدانید که این پس‌گرفتن برای منع ارزیابی خطر مثل رد شدن حساب می‌شود و، همان‌طور که در مطلب قبلی توضیح دادیم، درخواست پناهندگی بعدی را غیرقابل‌پذیرش می‌کند. پیش از امضا مشاوره بگیرید. اگر پرونده‌تان رد شود و به مصاحبهٔ پیش از اخراج فراخوانده شوید، افسر اخراج آژانس خدمات مرزی فقط پس از بررسی منع ۱۲ ماهه امکان درخواست ارزیابی خطر را به شما اعلام می‌کند.
اگر یکی از اعضای خانواده زیر ۱۸ سال است یا شرایطی دارد که شرکت در رسیدگی را برایش سخت می‌کند، این موضوع را زود مطرح کنید؛ وکیل یا مشاور می‌تواند از اداره مهاجرت بخواهد نماینده تعیین کند. پدر یا مادر می‌تواند نمایندهٔ کودک باشد، اما اگر شواهدی باشد که نمی‌تواند در جهت بهترین منافع کودک عمل کند، جایگزین می‌شود.
منابع رسمی
- به‌روزرسانی دستورالعمل اداره مهاجرت کانادا، ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶: دستورالعمل‌های تازه و به‌روزشدهٔ نمایندهٔ تعیین‌شده و منع ارزیابی خطر پس از اجرای اصلاحات پناهندگی
- اداره مهاجرت کانادا: تعیین نماینده در ارزیابی خطر پیش از اخراج و فعالیت‌های مرتبط با اخراج
- اداره مهاجرت کانادا: ارزیابی خطر پیش از اخراج، پذیرش درخواست
- اداره مهاجرت کانادا: ارزیابی خطر پیش از اخراج، جلسهٔ شفاهی