چه چیزی تغییر کرد
تا این هفته، اکسپرس انتری فقط کاری را «کار» میدانست که برایش حقوق یا کمیسیون پرداخت شده باشد. بند ۷۳(۲) آییننامهٔ حفاظت از مهاجران و پناهندگان همین تعریف را دارد. نتیجه این بود که پژوهشگر پسادکتری یا مدرسی که درآمدش از محل فلوشیپ، بورسیه، گرنت، کمکهزینه یا اسکالرشیپ بود، نمیتوانست با آن سابقه شرایط تجربهٔ کانادایی یا نیروی متخصص فدرال را برآورده کند و برایش امتیازی در سیستم جامع رتبهبندی (CRS) نمیگرفت.
این وضعیت تغییر کرده است. اداره مهاجرت، پناهندگان و شهروندی کانادا (IRCC) در اطلاعیهای به تاریخ ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که از این پس سابقهٔ کار کانادایی و پیشنهاد شغلی استادان و مدرسان دانشگاه (کد شغلی NOC 41200) را که نهادهای کانادایی از راه بورسیه، گرنت، کمکهزینه یا اسکالرشیپ پرداخت میکنند در اکسپرس انتری به رسمیت میشناسد. دو سند این تغییر را اجرایی میکنند و هر دو تاریخ ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ دارند: یک سیاست عمومی موقت بر پایهٔ مادهٔ ۲۵.۲ قانون حفاظت از مهاجران و پناهندگان، و «دستورالعمل وزارتی اصلاحکنندهٔ دستورالعمل وزارتی سیستم اکسپرس انتری، ۲۰۲۶-۲».
این تغییر شامل چه کسانی میشود
تغییر فقط یک گروه شغلی را در بر میگیرد: کد ۴۱۲۰۰ طبقهبندی ملی مشاغل، یعنی استادان و مدرسان دانشگاه. اطلاعیه گروه هدف را «نقشهای آکادمیک و پژوهشی در سطح دانشگاه، شامل استادان، مدرسان و پژوهشگران پسادکتری» توصیف میکند. پول باید از یک نهاد کانادایی آمده باشد و «پرداخت مالی غیر از حقوق» برای همان کار باشد. پژوهش داوطلبانه یا بدون پرداخت همچنان کار به حساب نمیآید.
همان اطلاعیه دستهٔ «پژوهشگران با سابقهٔ کار کانادایی» را محدودتر هم کرده است. سابقهٔ کار در کد ۴۱۲۰۱، یعنی دستیاران آموزشی و پژوهشی پس از دبیرستان، «دیگر برای دستهٔ پژوهشگران واجد شرایط نخواهد بود». صفحهٔ این دسته اکنون فقط کد ۴۱۲۰۰ را فهرست میکند: دستکم ۱۲ ماه سابقهٔ کار تماموقت (یا معادل پارهوقت) در کانادا در سه سال گذشته، که لازم نیست پیوسته باشد.
دو سند چگونه کنار هم کار میکنند
سیاست عمومی: شرایط برنامه
افسر میتواند متقاضی را از شرایط نیروی متخصص فدرال در بندهای ۷۵(۲)(الف)، (ب) و (پ) و شرایط تجربهٔ کانادایی در بندهای ۸۷.۱(۲)(الف)، (ب)، (پ) و (ث) آییننامه معاف کند. متقاضی باید در روز اجرای سیاست یا پس از آن دعوتنامه گرفته باشد، زیر یکی از این دو برنامه درخواست داده باشد و در سه سال پیش از دریافت درخواست، یک سال سابقهٔ کار تماموقت (یا معادل پارهوقت) در کانادا در کد ۴۱۲۰۰ داشته باشد؛ این سابقه میتواند شامل کاری باشد که یک نهاد کانادایی برای فعالیت پژوهشی و آموزشی با بورسیه یا پرداخت مالی غیر از حقوق جبران کرده است. او باید وظایف اصلی و شرح کلی همان شغل را هم انجام داده باشد.
دستورالعمل وزارتی: امتیاز رتبهبندی
بندهای تازهٔ (a.1) در بخشهای ۱۵.۱(۲)، ۱۵.۲(۲) و ۱۹(۴) دستورالعمل اکسپرس انتری، سابقه و پیشنهاد شغلی کد ۴۱۲۰۰ با پرداخت غیر از حقوق از نهاد کانادایی را به تعریف سابقهٔ کار کانادایی، پیشنهاد شغلی واجد شرایط و سابقهٔ کار کانادایی همسر اضافه میکند. متن یکپارچهٔ دستورالعملی که از ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ اجرا میشود این بندها را دارد.
سیاست عمومی از زمان امضا اجرا میشود و تا وقتی وزیر آن را لغو نکند برقرار است؛ لغو میتواند بدون اطلاع قبلی باشد. بقیهٔ شرایط دستنخورده ماندهاند: آزمون زبان، ارزیابی مدرک تحصیلی در جایی که لازم است، تمکن مالی برای متقاضیان نیروی متخصص فدرال و شرایط پذیرشپذیری.
چه کار کنید
- کد شغلی خود را بررسی کنیدسابقه باید با شرح کلی و وظایف اصلی کد ۴۱۲۰۰ بخواند. کار دستیار آموزشی یا پژوهشی (کد ۴۱۲۰۱) زیر این تدبیر حساب نمیشود و دیگر برای دستهٔ پژوهشگران هم واجد شرایط نیست.
- پروفایل اکسپرس انتری را بهروز کنیداداره مهاجرت میگوید کسانی که چنین سابقهای دارند باید پروفایل خود را بهروز کنند تا این سابقه در آن منعکس شود. اگر تا امروز به این دلیل که تنها سابقهٔ کاناداییتان بورسیهای بود نمیتوانستید وارد استخر شوید، شاید حالا بتوانید پروفایل بسازید.
- مدارک پرداخت را جمع کنیدنامهٔ جایزه یا فلوشیپ، تأییدیهٔ نهاد کانادایی دربارهٔ سمت و وظایف شما و سوابق پرداختها را نگه دارید. افسر باید ببیند یک نهاد کانادایی برای پژوهش یا تدریس به شما پول داده است.
- قاعدهٔ تاریخ دعوتنامه را از یاد نبریدسیاست عمومی برای درخواستهایی است که پس از دعوتنامهٔ ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ یا بعد از آن داده میشود. اگر پیشتر بر پایهٔ دیگری درخواست دادهاید، این تدبیر آن پرونده را دوباره باز نمیکند.
چرا برای پژوهشگران ایرانی مهم است
بسیاری از دانشگاهیان ایرانی در کانادا پژوهشگر پسادکتری یا مدرس حقالتدریسیاند که درآمدشان از فلوشیپ دانشگاه یا شوراهای پژوهشی است، نه حقوق ماهانه. برای کسانی که در سمتهای کد ۴۱۲۰۰ هستند، این نخستین بار است که آن سابقه برای دو برنامهٔ اصلی فدرال و برای امتیاز رتبهبندی حساب میشود. این تغییر در کنار بازنویسی دستورالعمل مجوز کار پژوهشی C52 قرار میگیرد که دو روز پیش از آن منتشر شد. اینکه یک فلوشیپ یا سمت مشخص در کد ۴۱۲۰۰ میگنجد یا نه، به وظایف بستگی دارد نه به عنوان شغل؛ پیش از تغییر پروفایل، طبقهبندی را بررسی کنید.
منابع رسمی
- اداره مهاجرت کانادا: اطلاعیهٔ تغییرات اکسپرس انتری برای پژوهشگران (۱۸ نوامبر ۲۰۲۶)
- اداره مهاجرت کانادا: سیاست عمومی موقت برای رفع موانع اقامت دائم پژوهشگران با سابقهٔ کار در کانادا
- اداره مهاجرت کانادا: دستورالعمل وزارتی اصلاحکنندهٔ دستورالعمل سیستم اکسپرس انتری، ۲۰۲۶-۲
- اداره مهاجرت کانادا: دستورالعمل وزارتی سیستم اکسپرس انتری – متن فعلی
- اداره مهاجرت کانادا: انتخاب دستهای در اکسپرس انتری
- اداره مهاجرت کانادا: تجربهٔ کانادایی (بهروزشده ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶)