مشکل پژوهشگران از کجا میآمد
دانشگاهها به بسیاری از پژوهشگران بهجای حقوق، فلوشیپ یا کمکهزینه میدهند. برای مجوز کار این موضوع هیچوقت مشکل بزرگی نبود. برای اقامت دائم اما بود: بند ۷۳(۲) آییننامهٔ حفاظت از مهاجران و پناهندگان «کار» را فعالیتی تعریف میکند که برایش حقوق یا کمیسیون پرداخت شود. به همین دلیل، تجربهٔ کانادایی و نیروی متخصص فدرال سابقهٔ پسادکتری بورسیهای را نمیشمردند و سیستم جامع رتبهبندی (CRS) هم برایش امتیازی نمیداد.
در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ وزیر مهاجرت یک سیاست عمومی موقت امضا کرد و دستورالعمل وزارتی اکسپرس انتری را اصلاح کرد تا این مشکل برای یک گروه شغلی، کد NOC 41200 (استادان و مدرسان دانشگاه)، حل شود. صفحهٔ تجربهٔ کانادایی در سایت اداره مهاجرت حالا یادداشتی به تاریخ ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ دارد: سابقهٔ کار کانادایی در کد ۴۱۲۰۰ که یک نهاد کانادایی آن را با کمکهزینه یا شکل دیگری از تأمین مالی (از جمله گرنت، بورسیه و اسکالرشیپ) پرداخت کرده باشد، کار به حساب میآید.
گام اول: مجوز کار
دو معافیت از ارزیابی تأثیر بر بازار کار (LMIA) بیشتر پژوهشگران دانشگاهی را پوشش میدهد. هر دو مخصوص کارفرما هستند: مؤسسه پیشنهاد کار را از پورتال کارفرمایان ثبت میکند و پیش از درخواست شما، هزینهٔ انطباق کارفرما را میپردازد.
C44: پسادکتری با مدرک دکتری
برای کسی که دکتریاش را تمام کرده یا بهزودی تمام میکند، در سمتی با مدت محدود در رشتهای مرتبط منصوب شده، برای تدریس، مطالعهٔ پیشرفته یا پژوهش کمکهزینه یا حقوق میگیرد و بر پایهٔ برتری علمی انتخاب شده است. همراه درخواست، شمارهٔ پیشنهاد کار، رسید پرداخت هزینهٔ انطباق و کپی مدرک دکتری یا مدرکی که نشان دهد بهزودی صادر میشود لازم است. دستورالعمل اداره مهاجرت میگوید کد شغلی پسادکتریای که در دانشگاه کار میکند ۴۱۲۰۰ است.
C52: برندگان جایزهٔ علمی
برای کسی که مستقیماً برندهٔ جایزهای است که کار پژوهشی و پرداخت مالی در آن هست و یک مؤسسهٔ دانشگاهی کانادایی آن را صرفاً بر پایهٔ برتری علمی داده است. کارفرما نباید بنگاه تجاری باشد و جایزه نباید در اصل برای جذب نیرو داده شده باشد. این دستورالعمل ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ بازنویسی شد؛ گزارش ما جزئیات را دارد. هزینهها: ۱۵۵ دلار مجوز کار، ۲۳۰ دلار هزینهٔ انطباق کارفرما و ۸۵ دلار بیومتریک در صورت نیاز.
گام دوم: دستهٔ پژوهشگران
اداره مهاجرت در فوریهٔ ۲۰۲۶ دستهای برای «پژوهشگران با سابقهٔ کار کانادایی» ساخت. صفحهٔ این دسته سه شرط دارد: دستکم ۱۲ ماه سابقهٔ کار تماموقت در کانادا (یا معادل پارهوقت) در سه سال گذشته، در کد ۴۱۲۰۰، و شرایطی که در دستورالعمل هر دور اعلام میشود. سابقه لازم نیست پیوسته باشد. از ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ سابقهٔ کار در کد ۴۱۲۰۱ (دستیاران آموزشی و پژوهشی) دیگر برای این دسته واجد شرایط نیست.
دسته با برنامه فرق دارد. برای اینکه در دور پژوهشگران دعوت شوید، اول باید شرایط یکی از برنامههای فدرال را داشته باشید و در استخر باشید؛ دسته فقط تعیین میکند اداره مهاجرت در یک دور چه کسانی را میتواند انتخاب کند. پیش از سیاست عمومی، پسادکتری بورسیهای میتوانست با توصیف دسته بخواند و همچنان برنامهای برای ورود به استخر نداشته باشد.
گام سوم: برنامهای برای ورود به استخر
تجربهٔ کانادایی
شرط اصلی یک سال کار تخصصی در کانادا، یا ۱٬۵۶۰ ساعت با ۳۰ ساعت در هفته، در سه سال پیش از درخواست است؛ در گروههای TEER صفر تا ۳، با اجازهٔ کار در وضعیت اقامت موقت، و با انجام شرح کلی و بیشترِ وظایف اصلی کد شغلی. با سیاست عمومی، سابقهٔ کد ۴۱۲۰۰ که یک نهاد کانادایی با کمکهزینه، گرنت، بورسیه یا اسکالرشیپ پرداخت کرده این شرط را برآورده میکند. کف نمرهٔ زبان برای مشاغل گروه صفر و ۱، که کد ۴۱۲۰۰ در آن است، سطح ۷ معیار زبان کانادایی (CLB) در هر چهار مهارت است؛ مثلاً آیلتس ۶٫۰ در هر مهارت. این برنامه شرط تحصیلی ندارد.
دو قاعده تغییر نکردهاند. کاری که در دوران تحصیل تماموقت انجام شده حساب نمیشود، پس ساعتهای دستیاری در دوران دکتری قابل استفاده نیست؛ و سابقه باید زمانی به دست آمده باشد که اجازهٔ کار در کانادا داشتهاید.
نیروی متخصص فدرال
سیاست عمومی همان متقاضیان را از شرایط نیروی متخصص فدرال در بندهای ۷۵(۲)(الف)، (ب) و (پ) هم معاف میکند؛ پس یک سال کار بورسیهای در کد ۴۱۲۰۰ در کانادا میتواند این برنامه را هم باز کند. بقیهٔ قاعدهها سر جایشان است: دستکم ۶۷ امتیاز از عوامل انتخاب، نتیجهٔ آزمون زبان، و تمکن مالی مگر اینکه هماکنون اجازهٔ کار در کانادا و پیشنهاد کار معتبر داشته باشید.
گام چهارم: امتیازها
دستورالعمل اصلاحشده سابقه و پیشنهاد شغلی بورسیهای کد ۴۱۲۰۰ را در سه جای تعریفهای امتیاز اضافه میکند: سابقهٔ کار کانادایی خود متقاضی، پیشنهاد کار واجد شرایط، و سابقهٔ کار کانادایی همسر همراه. از ۳ نوامبر ۲۰۲۶ سابقهٔ کار کانادایی و پیشنهاد کار زیر عامل «ادغام در بازار کار» امتیاز میگیرند که سقف آن بدون همسر ۱۵۰ و با همسر ۱۴۰ امتیاز است؛ سابقهٔ کار کانادایی در عوامل انتقالپذیری مهارت هم با مدرک تحصیلی یا سابقهٔ خارجی ترکیب میشود و هر کدام تا ۵۰ امتیاز میدهد. دکتری گرفتهشده در کانادا تا ۳۰ امتیاز اضافی برای تحصیل پس از دبیرستان در کانادا دارد.
توصیهٔ اداره مهاجرت کوتاه است: کسانی که چنین سابقهای دارند پروفایل اکسپرس انتری خود را بهروز کنند. نتیجهٔ آزمون زبان هم هنگام ثبت پروفایل و هم هنگام درخواست باید کمتر از دو سال عمر داشته باشد.
فهرست کارها برای پژوهشگران در ایران و کانادا
- کد شغلی خود را مطمئن شویدشرح کلی و وظایف اصلی کد ۴۱۲۰۰ را بخوانید. عنوانی مثل «فلو» کافی نیست؛ وظایف تعیینکننده است. کار دستیار آموزشی یا پژوهشی کد ۴۱۲۰۱ است و حساب نمیشود.
- پیشنهاد کار را از اول درست بگیریداز مؤسسه بپرسید کدام کد را به کار میبرد (C44 یا C52) و مطمئن شوید پیشنهاد کار، در جایی که درست است، کد ۴۱۲۰۰ را نام میبرد.
- مدارک را نگه داریدنامهٔ فلوشیپ یا جایزه، نامهٔ مؤسسه دربارهٔ سمت و وظایف شما، صورتحساب کمکهزینه و برگههای مالیاتی. افسر باید ببیند یک نهاد کانادایی برای پژوهش یا تدریس به شما پول داده است.
- آزمون زبان را زود بدهید و پروفایل را بهروز کنیدسطح ۷ کف تجربهٔ کانادایی برای مشاغل گروه ۱ است و نتیجه پس از دو سال باطل میشود. اگر تنها سابقهٔ کاناداییتان بورسیهای بود، شاید حالا بتوانید وارد استخر شوید؛ اگر در استخر هستید، سابقهٔ کار را بهروز کنید.
پرسشهای رایج
دانشجوی دکتری در کانادا هستم و حقوقم از دستیاری پژوهشی است. این تغییر به من کمک میکند؟
هنوز نه. کار در دوران تحصیل تماموقت برای تجربهٔ کانادایی حساب نمیشود و کد ۴۱۲۰۱ هم بیرون از سیاست عمومی و دستهٔ پژوهشگران است. این تدبیر از وقتی اثر میکند که پس از فارغالتحصیلی سمت پسادکتری یا مدرسی در کد ۴۱۲۰۰ داشته باشید.
فلوشیپ من را یک نهاد خارجی میپردازد ولی در دانشگاه کانادایی کار میکنم. حساب میشود؟
سیاست عمومی و دستورالعمل، پرداخت از یک نهاد کانادایی را شرط میکنند. اگر پرداختکننده نهادی خارجی است، سابقه با متن نمیخواند. پیش از تکیه کردن به این تدبیر، منبع پول را بررسی کنید.
منابع رسمی
- اداره مهاجرت کانادا: پسادکتری با مدرک دکتری – R205(c)(ii) – C44
- اداره مهاجرت کانادا: برندگان جایزهٔ علمی برای کار پژوهشی – R205(c)(ii) – C52
- اداره مهاجرت کانادا: انتخاب دستهای در اکسپرس انتری
- اداره مهاجرت کانادا: سیاست عمومی موقت برای رفع موانع اقامت دائم پژوهشگران با سابقهٔ کار در کانادا
- اداره مهاجرت کانادا: تجربهٔ کانادایی
- اداره مهاجرت کانادا: معیارهای سیستم جامع رتبهبندی