چه تغییر کرده است
اداره مهاجرت، پناهندگان و شهروندی کانادا (IRCC) ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ مجموعهای از دستورالعملهای تازه برای افسرانش منتشر کرد با عنوان «اسکان مجدد: متقاضیان خارج از دسترس عملیاتی» (REF-OVS-6-1-1). تا پیش از این، صفحهٔ واحدی وجود نداشت که به افسر بگوید با پروندهٔ اسکان مجدد پناهندهای که در جایی زندگی میکند که اداره مهاجرت نمیتواند مرحلههای معمول را در آن انجام دهد چه کند. صفحهٔ تازه این خلأ را پر میکند.
دستورالعمل هم پناهندگان تحت حمایت دولت را در بر میگیرد و هم پناهندگانی را که اسپانسر خصوصی دارند؛ پس برای گروههای پنجنفره، حامیان اجتماعی و سازمانهای دارای قرارداد اسپانسرشیپ در کانادا که منتظر پروندهٔ یکی از بستگاناند اهمیت دارد.
چه کسی «خارج از دسترس» شمرده میشود
متقاضی وقتی خارج از دسترس است که انجام رسیدگی در محل زندگی او «از نظر عملیاتی امکانپذیر» نباشد. نمونههای اداره مهاجرت: مناطقی که اداره مهاجرت در آنها حضور ندارد یا سفر افسران به آنها محدود یا ناممکن است؛ مناطقی بدون پزشک معتمد یا مرکز ثبت بیومتریک؛ متقاضیان در بازداشت؛ و کشورهایی که خدماتی مانند معاینهٔ پزشکی، مرکز درخواست ویزا یا دفتر مهاجرتی در آنها بهطور موقت در دسترس نیست. این وضعیت چه برای متقاضی اصلی و چه برای یکی از وابستگان صدق میکند.
افسر اول باید چه راههایی را بررسی کند
- مصاحبهاگر مصاحبهٔ حضوری ممکن نیست، افسر باید مصاحبهٔ تصویری یا تلفنی را در نظر بگیرد و در صورت امکان از سازمان بینالمللی مهاجرت، کمیساریای عالی پناهندگان یا مرکز درخواست ویزا کمک بگیرد. اگر این هم ممکن نبود، میتواند از مصاحبه صرفنظر کند و بر اساس مدارک تصمیم بگیرد و اگر لازم شد نامهای با فهرست پرسشها برای متقاضی بفرستد. این مسیر برای پروندههای بدون نگرانی جدی دربارهٔ اعتبار اظهارات، پروندههای حمایت فوری، یا پروندههای کامل و مستندی است که شرایط کشور در آنها بهخوبی شناخته شده است.
- بیومتریکافسر مجاز میتواند بر اساس مادهٔ ۱۲.۸ آییننامه، مورد به مورد، از الزام بیومتریک معافیت بدهد و دلیل آن را در پرونده ثبت کند. متقاضی سپس در مرز، پیش از پذیرش بهعنوان مقیم دائم، اثر انگشت و عکس میدهد.
- معاینهٔ پزشکیاگر معاینهٔ پزشکی مهاجرتی در زمان معقولی قابل انجام نباشد، افسر میتواند پس از مشورت با مدیر برنامهٔ مهاجرتی، صدور مجوز اقامت موقت را در نظر بگیرد تا شخص بتواند سفر کند و معاینه را در کانادا انجام دهد.
اگر هیچیک از این راهها مشکل را حل نکند، افسر وضعیت را ثبت میکند و میتواند پرونده را متوقف نگه دارد. اداره مهاجرت حدود ۶ ماه را بهعنوان مدت متوسط توقف توصیه میکند، اما میگوید بسته به شرایط کشور میتواند کمتر یا بیشتر باشد.
پس از توقف: نامهها و سپس احتمال رد
افسر پیش از رد درخواست باید مطمئن شود همهٔ راههای معقول بررسی و تمام شده است، اما اداره مهاجرت در عین حال میگوید موظف است درخواستها را بهموقع رسیدگی کند. پس از پایان دورهٔ توقف، اگر متقاضی تماس نگرفته باشد یا وضعیت بعید باشد تغییر کند، افسر سه مرحله را دنبال میکند: نخست، نامهٔ درخواست برای بهروز کردن اطلاعات تماس متقاضی (یا حامی)؛ دوم، نامهٔ انصاف رویهای که نگرانی افسر از در دسترس نبودن متقاضی را بیان میکند، هشدار میدهد که پرونده ممکن است رد شود و فرصت پس گرفتن درخواست را میدهد؛ سوم، اگر در مهلت تعیینشده پاسخ قانعکنندهای نرسد، رد درخواست بر اساس مادهٔ ۱۱ یا بند ۱۶(۱.۱) قانون.
دو نکته برای حامیان مهم است. اداره مهاجرت تصریح میکند که اختیار قانونی پس گرفتن درخواست از طرف متقاضی را ندارد؛ فقط متقاضی یا نمایندهٔ تعیینشدهٔ او میتواند درخواست را پس بگیرد. و وقتی رد صرفاً به دلیل ناتوانی متقاضی در ارائهٔ مدارک یا انجام معاینه است، به افسران گفته شده بخش ممنوعیت ورود را در سامانه تکمیل نکنند، تا اگر شخص روزی به مرز کانادا رسید برای بازرسی ثانویه علامت نخورد.
بازگشایی پروندهٔ ردشده
اگر شرایط تغییر کند، مثلاً متقاضی به کشور دیگری برود یا از بازداشت آزاد شود، میتواند از دفتر مهاجرتی بازگشایی پرونده را بخواهد و نشان دهد مانع قبلی دیگر وجود ندارد. افسر میتواند مدارکی بخواهد و مورد به مورد تصمیم میگیرد.
اگر در کانادا حامی کسی هستید، اطلاعات تماس متقاضی را نزد دفتر مهاجرتی بهروز نگه دارید، به هر نامهٔ درخواست یا نامهٔ انصاف رویهای در مهلت پاسخ بدهید، و بهمحض آنکه متقاضی به جایی رفت که مصاحبه، بیومتریک و معاینهٔ پزشکی در آن ممکن است، به اداره مهاجرت خبر بدهید.