همسر قانونی، شریک زندگی در حکم همسر یا شریک زناشویی
اولین سؤال این است که رابطهی شما در کدام دسته قرار میگیرد. هر دسته در آییننامهی مهاجرت و پناهندگی کانادا (IRPR) تعریف جداگانهای دارد و مدارک لازم هم بر همین اساس تعیین میشود.
همسر قانونی
ازدواج قانونی کردهاید و همسرتان دستکم ۱۸ سال دارد. ازدواجی که خارج از کانادا انجام شده باید هم طبق قانون محل ازدواج و هم طبق قانون کانادا معتبر باشد (مادهی ۲ آییننامه).
شریک زندگی در حکم همسر
ازدواج نکردهاید، اما دستکم یک سال در یک رابطهی زناشویی با هم زندگی کردهاید (بند ۱ مادهی ۱). ادارهی مهاجرت این را ۱۲ ماه پیوسته میداند و فقط دوریهای کوتاه و موقت را میپذیرد.
شریک زناشویی
شریک شما بیرون از کانادا زندگی میکند و دستکم یک سال است که با هم در یک رابطهی زناشویی هستید (مادهی ۲). ادارهی مهاجرت این رابطه را انحصاری و متکی به یکدیگر توصیف میکند و شرطش این است که به دلیل موانعی مثل وضعیت تأهل، گرایش جنسی یا آزار و تعقیب نتوانسته باشید با هم زندگی یا ازدواج کنید.
زوجی که نمیتوانند با هم زندگی کنند
کسی که دستکم یک سال در رابطهی زناشویی بوده، اما به دلیل آزار و تعقیب یا هر نوع محدودیت کیفری نمیتواند با شریکش زندگی کند، شریک زندگی در حکم همسر حساب میشود (بند ۲ مادهی ۱).
برای زوجهای متأهل دو محدودیت مهم وجود دارد. ادارهی مهاجرت ازدواجی را که یک یا هر دو طرف هنگام مراسم حضور فیزیکی نداشتهاند، مثل ازدواج با وکالت، تلفنی یا اینترنتی، به رسمیت نمیشناسد؛ تنها استثنای محدود مربوط به اعضای نیروهای مسلح کاناداست (مادهی ۱۱۷). شریک زناشویی هم باید دستکم ۱۸ سال داشته باشد.
چکلیست چه مدارکی میخواهد
اسپانسر و فردی که اسپانسر میشود هر دو فرم اطلاعات رابطه و ارزیابی اسپانسرشیپ (IMM 5532) را پر و امضا میکنند. این فرم دربارهی خودِ رابطه، دیدارها و ارتباط شما، و سابقهی کار و نشانیهای اسپانسر است. به همهی سؤالها پاسخ دهید و مطمئن شوید پاسخهای دو نفر با هم و با بقیهی مدارک یکی است.
چکلیست مدارک همسر (IMM 5533) مدارک پشتیبان را اینطور فهرست میکند:
- سند ازدواج. باید نشان دهد ازدواج بهطور قانونی ثبت شده است. صرفِ گواهی اجرای مراسم یا اجازهنامهی ازدواج پذیرفته نمیشود.
- ازدواجهای قبلی. گواهی طلاق، حکم ابطال یا گواهی فوت برای هر ازدواج قبلیِ هر یک از دو طرف.
- اگر با هم زندگی نمیکنید: مدرک ارتباط مثل پیام، ایمیل یا شبکههای اجتماعی، حداکثر ۱۰ صفحه همراه درخواست، و مدرک سفرهای اسپانسر برای دیدار، مثل کارت پرواز یا مهر ورود و خروج در گذرنامه. اگر اسپانسر به دیدار نرفته، دلیلش در بخش C، سؤال ۴ فرم IMM 5532 نوشته میشود.
- اگر با هم زندگی میکنید: دستکم دو نوع مدرک نشانی مشترک، مثل اجارهنامه یا ملک به نام هر دو، قبض یا حساب مشترک، یا مدارک دولتی هر دو نفر با یک نشانی.
- فرزند مشترک: شناسنامهی هر فرزند که نام هر دو والد در آن آمده باشد.
طبق چکلیست، اگر با هم زندگی میکنید، فرزند مشترک دارید، ازدواج اولِ هر دو نفر است و دستکم دو سال از ازدواجتان گذشته، در این مرحله مدرک بیشتری لازم نیست. در غیر این صورت، حداکثر ۲۰ عکس از زمانها و مکانهای مختلف با توضیح کوتاه برای هر عکس خواسته میشود، بهعلاوهی دستکم دو مورد از اینها: مدرکی که نشان دهد شما را زن و شوهر میشناسند (مثلاً در مزایای شغلی یا بیمه)، مدرک حمایت مالی یا هزینههای مشترک، مدرک اینکه دوستان و خانواده رابطه را میشناسند، و مدرک زندگی مشترک در گذشته.
وقتی یکی از دو نفر در ایران است
بسیاری از اسپانسرها در کانادا همسرشان در ایران است و مدتهای طولانی از هم دور بودهاند. این بهخودیخود اشکالی ندارد، اما آنچه پرونده باید نشان دهد را تغییر میدهد.
- دوری. فاصلهها را صادقانه در فرم IMM 5532 توضیح دهید: چرا اسپانسر نتوانسته سفر کند یا چرا دیدارها کوتاه بوده. سفرها را با مهر گذرنامه و کارت پرواز نشان دهید، نه با یک توضیح کلی.
- عکس عقد و عروسی. اگر عقد و جشن عروسی در تاریخهای جدا برگزار شده، این را بنویسید و تاریخ هر عکس را مشخص کنید. عکسهایی انتخاب کنید که مناسبتها و اعضای خانوادهی مختلف را نشان دهد، نه بیست عکس از یک شب.
- سوابق ارتباط. چون در مرحلهی درخواست سقف ۱۰ صفحه است، نمونههایی از سراسر دورهی رابطه انتخاب کنید، نه فقط از یک ماه پرکار. تاریخها و نامها باید خوانا باشد.
- مدارک ازدواج. سند ازدواج رسمیِ ثبتشده را بفرستید. هر مدرکی که به انگلیسی یا فرانسه نیست به ترجمه نیاز دارد، و اگر مترجم رسمی نباشد، سوگندنامهی مترجم هم لازم است. ترجمهای که خود متقاضی یا یکی از اعضای خانواده انجام داده باشد پذیرفته نمیشود.
- همهی اعضای خانواده را اعلام کنید. ادارهی مهاجرت اعلام همهی اعضای خانواده را بدون استثنا الزامی میداند. عضوی که در درخواست اعلام نشود، بعداً قابل اسپانسر شدن نیست.
مصاحبه و درخواست مدارک بیشتر
پس از ارسال درخواست، ادارهی مهاجرت ممکن است مدارک بیشتری بخواهد و برای ارسال آن مهلت تعیین کند. ممکن است از فردی که اسپانسر میشود هم خواسته شود برای مصاحبهی حضوری برود. در این صورت، دعوتنامهی کتبی با تاریخ، ساعت، محل و فهرست مدارک لازم فرستاده میشود.
طبق راهنمای ادارهی مهاجرت، افسر ممکن است دربارهی رابطه با اسپانسر، تحصیلات، برنامههای آینده، خانواده، سلامت، وضعیت مالی و سوابق حقوقی سؤال کند. پاسخها با محتوای فرمها مقایسه میشود، پس هر دو نفر باید تاریخچهی رابطهی خودشان و آنچه در درخواست نوشته شده را بدانند.
آزمون سوءنیت در مادهی ۴
طبق بند ۱ مادهی ۴ آییننامه، کسی همسر، شریک زندگی در حکم همسر یا شریک زناشویی حساب نمیشود اگر رابطه (الف) اساساً با هدف به دست آوردن اقامت یا امتیازی طبق قانون مهاجرت شکل گرفته باشد، یا (ب) واقعی نباشد. این دو شرط از هم جدا هستند و رد شدن در هر کدام برای رد درخواست کافی است.
یعنی ممکن است رابطهای امروز واقعی باشد، اما اگر افسر نتیجه بگیرد هدف اصلی آن در شروع مهاجرت بوده، باز هم رد شود. مادهی ۴.۱ قاعدهی مشابهی دارد برای زوجی که رابطهشان را تمام کرده و دوباره با همان فرد رابطهی تازهای شروع کردهاند، اگر رابطهی قبلی اساساً برای گرفتن اقامت پایان یافته باشد.
در عمل، مدارکی که نشان دهد رابطه در طول زمان شکل گرفته، خانوادهها از آن خبر دارند و زوج برنامهی واقعی برای زندگی مشترک دارند، به هر دو بخش این آزمون پاسخ میدهد.
درخواست از داخل یا خارج کانادا
| دستهی داخل کانادا | دستهی خانوادگی (خارج از کانادا) | |
|---|---|---|
| چه کسی | همسر یا شریک زندگی در حکم همسری که با اسپانسر در کانادا زندگی میکند و اقامت موقت دارد (مادهی ۱۲۴) | همسر، شریک زندگی در حکم همسر یا شریک زناشویی، معمولاً ساکن خارج از کانادا |
| شریک زناشویی | واجد شرایط نیست | واجد شرایط است |
| سفر | خروج از کانادا میتواند وضعیت بازدیدکننده، دانشجو یا کارگر را از بین ببرد و ورود دوباره تضمینی ندارد | الزامی به حضور در کانادا نیست |
| کار | ممکن است در مدت بررسی درخواست، مجوز کار باز قابل دریافت باشد | در مدت اقامت در خارج موضوعیت ندارد |
هر دو نوع درخواست همراه با فرم اسپانسرشیپ از طریق پرتال اقامت دائم ادارهی مهاجرت ارسال میشود. ادارهی مهاجرت این برنامه را باز اعلام کرده و زمان رسیدگی ثابتی برای آن ذکر نمیکند.
منابع رسمی
- ادارهی مهاجرت کانادا: چه کسانی را میتوان اسپانسر کرد
- ادارهی مهاجرت کانادا: راهنمای کامل 5289
- ادارهی مهاجرت کانادا: چکلیست مدارک همسر (IMM 5533)
- ادارهی مهاجرت کانادا: فرم اطلاعات رابطه و ارزیابی اسپانسرشیپ (IMM 5532)
- ادارهی مهاجرت کانادا: ارسال درخواست اسپانسرشیپ همسر و فرزند
- ادارهی مهاجرت کانادا: پس از ارسال درخواست
- آییننامهی مهاجرت، مادهی ۱: شریک زندگی در حکم همسر
- آییننامهی مهاجرت، مادهی ۲: شریک زناشویی و ازدواج
- آییننامهی مهاجرت، مادهی ۴: سوءنیت
- آییننامهی مهاجرت، مادهی ۴.۱: رابطهی تازه
- آییننامهی مهاجرت، مادهی ۱۱۷: دستهی خانوادگی
- آییننامهی مهاجرت، مادهی ۱۲۴: همسر یا شریک زندگی در حکم همسر در کانادا